Water alkaliniteit en beste behandeling voor espresso

Ben je een moeilijk woord tegen gekomen of wil je meer weten over de techniek van het koffie maken, proeven of drinken? Ontdek het hier!
Gebruikersavatar
Kabouter
Berichten: 237
Lid geworden op: ma 18 jun 2012, 18:38
Locatie: Valkenburg ZH

Water alkaliniteit en beste behandeling voor espresso

Berichtdoor Kabouter » za 01 jun 2024, 09:46

Ik probeer chocola te maken van de wondere waterwereld voor espresso. Van Scott Rao https://www.scottrao.com/blog/2023/6/4/ ... for-coffee pik ik op dat alkaliniteit (het buffervermogen) het belangrijkst is. Die zou ik dus willen weten om te bepalen in hoeverre behandeling nodig is, en of ik dat via RO of via ontharding zou willen doen.

Het drinkwaterbedrijf geeft uitgebreide meetresultaten https://www.dunea.nl/drinkwater/waterkw ... apportages

Hoe kan ik nou uit deze resultaten de alkaliniteit afleiden?
Quest M3, VBM Domobar Super (rota), Faema MC80, Mahlkonig Guatemala, Kalita Wave, Cona D, Aeropress.

Pti
Berichten: 3291
Lid geworden op: di 16 jun 2015, 15:43
Locatie: Zaanstad
Contacteer:

Re: Water alkaliniteit en beste behandeling voor espresso

Berichtdoor Pti » za 01 jun 2024, 10:33

Alkaliteit is toch gewoon de KH? Oftewel het percentage calciumcarbonaat in het water. Zo'n waterrapport geeft een goede richtlijn, je kunt ook gewoon bij een aquariumwinkel een testsetje halen, daar kun je KH vrij nauwkeurig mee meten.

In het rapport zie ik alleen apart calcium en carbonaat apart staan, je kunt het daar vast en zeker uit afleiden maar waterwetenschap blijkt maar weer complexe materie te zijn...

Ben70
Berichten: 775
Lid geworden op: vr 26 aug 2022, 11:50

Re: Water alkaliniteit en beste behandeling voor espresso

Berichtdoor Ben70 » za 01 jun 2024, 12:23

De PH is gekoppeld aan de Kh onder de 7 PH zakt de KH
Bijlagen
5.3.-Carbon-Dioxide-chart.jpg
Ph is gekoppeld aan KH
Rocket Appartamento Compak E8
Lelit Bianca , KitchenAid - Siphon Coffee Brewer/kitchenaid grinder

Gebruikersavatar
Kabouter
Berichten: 237
Lid geworden op: ma 18 jun 2012, 18:38
Locatie: Valkenburg ZH

Re: Water alkaliniteit en beste behandeling voor espresso

Berichtdoor Kabouter » ma 03 jun 2024, 20:34

Het zou inderdaad de KH moeten zijn. Ik zat me inderdaad af te vragen of het simpelweg van CaCO3 is om te rekenen. Op een hobbybrouwforum zegt iemand van wel en komt op een KH van 146 uit voor Leiden: https://www.hobbybrouwen.nl/forum/index ... ic=40177.0. Dat is hetzelfde drinkwaterbedrijf en hetzelfde subgebied. Daarnaast zegt Jim Schulman in zijn insanely long water faq dat je alkaliniteit kunt berekenen door HCO3- in mg/l te vermenigvuldigen met 0,82. Dan kom ik voor deze regio inderdaad rond 140 uit. Eigenlijk is dit laatste het antwoord op mijn eigen vraag :)

Nu hoe te behandelen. Rao zegt een alkaliniteit van 30 a 40 te prefereren voor licht geroosterde koffie. Jim Schulman stelt dat water van hogere hardheid teruggebracht wordt tot een 90 hardheid / 50 alkaliniteit door verwarming en kalkafzetting in het apparaat,en dat dit de ideale samenstelling is voor koffie. Behandelen kan zeker zegt hij maar geeft niet de allerbeste smaak. Je kunt ook kiezen voor niet behandelen, en dan regelmatig ontkalken.

Hoe gaan jullie hiermee om? Iemand met RO in de weer? Of allemaal ionenwisselaars? Is er iemand die gewoon niet onthardt en het ontkalken op de koop toe neemt?
Quest M3, VBM Domobar Super (rota), Faema MC80, Mahlkonig Guatemala, Kalita Wave, Cona D, Aeropress.

Ben70
Berichten: 775
Lid geworden op: vr 26 aug 2022, 11:50

Re: Water alkaliniteit en beste behandeling voor espresso

Berichtdoor Ben70 » ma 03 jun 2024, 21:56

Maak het niet te moeilijk koop een KH en DH test dan weet je wat je filter met het kraanwater doet ,te zacht water is agressief ,ik heb een DVA filter en meet mijn water niet meer op en de koffie smaakt prima.
Rocket Appartamento Compak E8

Lelit Bianca , KitchenAid - Siphon Coffee Brewer/kitchenaid grinder

Gebruikersavatar
Kabouter
Berichten: 237
Lid geworden op: ma 18 jun 2012, 18:38
Locatie: Valkenburg ZH

Re: Water alkaliniteit en beste behandeling voor espresso

Berichtdoor Kabouter » di 04 jun 2024, 13:16

Wat ook nog wel meespeelt is dat de metingen vam het drinkwaterbedrijf ook laten zien dat er flink wat PFAS in het water zit.

Een RO filter zou daar het meest effectief tegen zijn. Een scenario is dus RO voor het water dat we thuis drinken, met remineralisatie om gezondheidsredenen en om de juiste KH voor espresso te bereiken.

Alternatief: koolstoffilter voor het drinkwater plus ionenwisselaar voor de espresso. Nadeel is dat koolstoffilter tegen PFAS hit or miss schijnt te zijn.
Quest M3, VBM Domobar Super (rota), Faema MC80, Mahlkonig Guatemala, Kalita Wave, Cona D, Aeropress.

Gebruikersavatar
turboyeast
Berichten: 698
Lid geworden op: do 03 jan 2013, 21:58
Locatie: Havanna aan de Waal

Re: Water alkaliniteit en beste behandeling voor espresso

Berichtdoor turboyeast » di 04 jun 2024, 16:54

Wat ook nog wel meespeelt is dat de metingen vam het drinkwaterbedrijf ook laten zien dat er flink wat PFAS in het water zit.
Een RO filter zou daar het meest effectief tegen zijn. Een scenario is dus RO voor het water dat we thuis drinken, met remineralisatie om gezondheidsredenen en om de juiste KH voor espresso te bereiken.
Alternatief: koolstoffilter voor het drinkwater plus ionenwisselaar voor de espresso. Nadeel is dat koolstoffilter tegen PFAS hit or miss schijnt te zijn.
LS.,
Ik lees tegenwoordig nog een beetje uit de kantlijn mee, maar soms zijn er onderwerpen waar ik even mythbustertje moet spelen.
Een van de meest ongrijpbare zaken is smaakperceptie. Dat espresso beter zou smaken door bereiding met water met een lage alkaliniteit is een persoonlijke beleving. Vooral doen als je meent dat daardoor je espresso beter smaakt. Ter lering en vermaak; vanuit mijn werk als drinkwaterspecialist heb ik onlangs 200 mensen drinkwater laten drinken waarvan we zeiden dat de bron gezuiverd afvalwater was. Je kunt het wel raden; 200 verschillende meningen ten aanzien van de smaak en geur van het water. Grappig om op te merken is dat het betreffende drinkwater gewoon oridinair kraanwater was. Dus op het vlak van smaakperceptie is het haast onmogelijk mythbustertje te spelen.

Dan ten aanzien van aktief koolfiltratie (AKF), ionenwisseling (IEX) en omgekeerde osmose (RO) en soms ozon of UV/peroxide.
Drinkwaterbedrijven gebruiken combinaties van deze technieken om oppervlaktewater/grondwater te ontharden, te ontkleuren en/of te ontdoen van ijzer//mangaan/methaan en industriele stoffen (zoals PFAS) en resten/metabolieten van bestrijdingsmiddelen/geneesmiddelen. De basis is dat het drinkwater aan de wettelijke normen voldoet. Als je de rapportage van de toezichthouder ILT leest, zul je zien dat drinkwaterbedrijven in Nederland meer dan een half miljoen monsters hebben genomen. Het drinkwater voldeed bij 99,9% van de metingen aan de gestelde normen.
https://www.ilent.nl/documenten/leefomg ... iteit-2022

Dan over ontharden. Dat kan op meerdere manieren, waarvan ionenwisseling populair is (goedkoop/goed resultaat). De basis is een kationenhars die ca/mg uitwisselt tegen natrium. Drinkwaterbedrijven zien steeds vaker dat huishoudens (nieuwbouw) kiezen voor een ontharder op basis van kationenhars. Voordeel is dat je af bent ca/mg, nadeel is dat een ontharder een broeinest kan zijn van bacterien. Mijn advies is om alleen je espressomachine te voorzien van water dat behandeld is met een kationenhars (DVA) en wat kalkstrepen in je badkamer/kraan op de koop toe te nemen. Overigens ontharden de meeste drinkwaterbedrijven het water ook. Waarom niet volledig? Op de eerste plaats omdat water zonder bicarbonaat geen bufferend vermogen heeft en aggresief is richting koper/messing. Op de tweede plaats omdat in Nederland het drinkwaterdistributienetwerk voor een groot stuk uit asbest/cement (AC) bestaat en onthard water AC oplost (leidingbreuken en heel veel gedoe). Het is dus erg belangrijk dat water licht kalkafzettend is.

Dan over RO. Prima manier om te ontharden en eventuele chemische stoffen zoals lange keten PFAS te verwijderen. Maar laat dit beter aan drinkwaterbedrijven over. Waarom? RO is heel goed in het verwijderen van chemische stoffen in drinkwater, maar daar zorgt je drinkwaterbedrijf al voor. Het is dus een relatief dure investering die niet rendeert (en je moet het permeaat opharden). Je kunt natuurlijk je water in deelstroom (bypass) behandelen met RO, maar dan zou ik toch echt kiezen voor een ontharder op basis van een kationenwisselaar.

Dan over aktief kool (AKF). Prima manier om apolaire chemische stoffen te verwijderen, maar laat dit beter aan de drinkwaterbedrijven over. Waarom? De concentraties in drinkwater zijn zeer laag en AKF voor een huishouden rendeert gewoon niet. Daarbij is onderhoud nodig en dat wordt vaak vergeten waardoor zo'n kool-cartridge een broeinest van bacterieen kan worden.

Dan over PFAS. In Nederland is de wettelijke norm 100 ng/L voor de som van 20 PFAS die een risico vormen voor volksgezondheid. In Nederland is er geen enkel drinkwaterbedrijf dat drinkwater levert waar meer dan 100 ng/L PFAS inzit. Flink wat PFAS in drinkwater is dus nogal schromelijk overtrokken, maar ook enigzins subjectief (wat is flink wat PFAS?). Het is wel zo dat PFAS in drinkwater een probleem is, maar dat 80% van de PFAS via andere routes komt (denk aan je pizzadoos, teflonpan, goretex jas en weet ik niet wat meer). Het is wel zo dat drinkwaterbedrijven worstelen om te voldoen aan de RIVM gezondheidskundige richtwaarde van 4.4 ng PFOA eq/L. De enige juiste manier om dit probleem op te lossen is een totaal verbod op PFAS, en wel zo snel mogelijk....

Nou, heel verhaal weer. Samenvatting: koop een (DVA) onthardertje met hars en zet die voor je espressomachine. Een keer per jaar regenereren en iedereen blij.
Cheers, TY
-------------------------------------------------------
Let's gobblefunk

Ben70
Berichten: 775
Lid geworden op: vr 26 aug 2022, 11:50

Re: Water alkaliniteit en beste behandeling voor espresso

Berichtdoor Ben70 » di 04 jun 2024, 18:38

Vanaf 1975 tot 2021 ben ik in de weer geweest met het houden van Discus vissen, oa Dh en Kh moet je goed in de gaten houden van je aquarium water. nooit heb ik van iemand gehoord dat er ergens in Nederland een KH van 146 zou bestaan.het lijkt me dan ook een foute aanname
Rocket Appartamento Compak E8

Lelit Bianca , KitchenAid - Siphon Coffee Brewer/kitchenaid grinder

Gebruikersavatar
Kabouter
Berichten: 237
Lid geworden op: ma 18 jun 2012, 18:38
Locatie: Valkenburg ZH

Re: Water alkaliniteit en beste behandeling voor espresso

Berichtdoor Kabouter » di 04 jun 2024, 20:19

Dank voor de uitgebreide reactie Turbo!

Ik geloof direct dat de smaak van water met lage alkaliniteit niet consistent beter of slechter wordt gevonden. Toch zie ik op zich wel een plausibel mechanisme voor effect van alkaliniteit op de smaak van koffie. Hoe meer buffervermogen (hoge alkaliniteit) hoe meer zuur wordt gedempt. Dit is ook hoe Scott Rao het (bij benadering) beschrijft.

Ik ben het ook volledig eens met de beste oplossing voor het PFAS probleem: bij de bron stoppen met die rotzooi. Daar heb ik echter beperkt invloed op en ik heb wel kleine kinderen die een heleboel water drinken. De drinkwaterbedrijven halen de norm, maar zoals je al aangeeft de aangescherpte norm is een heel ander verhaal. Ik vertrouw er niet op dat de huidige norm voldoende is om gezondheidsproblemen te voorkomen. Waar ik woon is het drinkwater gemaakt van oppervlaktewater, en dit drinkwater schijnt zo'n beetje een derde van de inname van PFAS te vertegenwoordigen. De rest komt dan uit voedsel en ook inderdaad gebruiksartikelen. Daar kun je ook proberen de inname te beperken.

Maar mijn conclusie is toch dat ik nog wat aan het drinkwater wil doen, als ik toch al met waterbehandeling aan de gang ga. RO met bypass is een deeloplossing want de bypass behandel je niet. Aktieve kool zie ik nog wel zitten, dit schijnt vooral lange keten PFAS te vangen. Ik lees hier en daar dat ionenwisselaars korte keten PFAS weten te binden. En zogenaamde dual-stage filters hebben ook potentie. Wie een mooie rabbit hole in wil gaan: https://nicholas.duke.edu/news/not-all- ... toxic-pfas je kunt zo doorklikken naar de wetenschappelijke paper met supporting info.

Mijn voorlopige conclusie: voor het drinkwater in huis een dual stage filter, baat het niet dan schaadt het niet, zo lang ik de filters maar netjes op tijd vervang. Ik denk bijvoorbeeld aan de Aquasana (https://www.aquasana.com/under-sink-wat ... 36318.html). En een ontharder erna voor de espressomachine. Ik heb een 8 L DVA, maar die gaat de deur uit, want elke keer 8 liter spoelen voor gebruik is verspilling en gedoe. In plaats daarvan een BWT Bestmax, dan moet je 0,7 liter spoelen, valt alweer mee.

Of ben je het niet eens met baat het niet dan schaadt het niet in dit geval?

En @Ben interessante observatie dat een KH van 146 niet realistisch zou zijn. Ik zal dat eens gaan meten hier, kijken waar dat toe leidt.
Quest M3, VBM Domobar Super (rota), Faema MC80, Mahlkonig Guatemala, Kalita Wave, Cona D, Aeropress.


Terug naar “Varia”

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 8 gasten

cron