957
door FrancisPavoni
Allemaal aan de filter!
Drink vooral drie tot vijf koppen koffie per dag, maar wat is dan het gezondst: volautomaat, pads, cupjes, oplos-, óf filterkoffie?
Malika Sevil - Het Parool
Gepubliceerd op 1 juni 2026
Vrijwel geen enkele drank maakte zo’n radicale draai in gezondheidsbeleving als koffie. Pak ’m beet dertig jaar geleden lag koffie nog een beetje op hetzelfde belabberde niveau als Drum-shag en berenhap. Een ontbijt met eieren en uitgebakken spek spoelde je weg met grote slokken koffie – dat werk. Gele tanden, een vieze adem en erger: een verhoogd risico op kanker, tot zover het weinig flatterende imago waar de koffieboon het decennialang mee moest stellen.
Maar sinds een paar jaar blijkt uit talloze onderzoeken ineens dat koffie wetenschappelijk bewezen gezond is. En het is niet kankerverwekkend. Nee, integendeel. Het vermindert juist het risico op bijvoorbeeld darmkanker, zegt voedingswetenschapper Ellen Kampman van de Wageningen University, die hier onderzoek naar heeft gedaan. En er is meer. Ze somt op: bij drie tot vijf koppen op een dag vermindert het risico op hart- en vaatziekten met dertig procent. Dat geldt ook voor leververvetting. Het mantra dat koffie ongezond is, heeft zich zo vastgezet in al die hoofden, dat Kampman het moment pakt om het nóg een keer te zeggen: drink het vooral.
Papieren filter
Maar, let op: koffie bestaat uit vele bestanddelen. Daar zitten ook ellendelingen tussen. Cafeïne kennen we. Niet iedereen gaat daar goed op. Maar in koffie zitten ook de natuurlijke oliën cafestol en kahweol die het LDL-cholesterol in je bloed kunnen verhogen. “En dat geeft dan juist weer een groter risico op hart- en vaatziekten.” Wie cafestol en kahweol wil mijden, kan het beste oldschoolfilterkoffie drinken. Met zo’n papieren filter, want die vist deze oliën eruit. Wat je beter niet kunt doen, is een cafetière of french press gebruiken. Zo’n apparaat waarbij je het water door de koffie drukt, want dan is er geen filter. “Dan krijg je de meeste deeltjes in de koffie.” Hetzelfde geldt voor Turkse koffie of zo’n Italiaanse percolator.
En de rest van de koffiezetmethoden – automatenkoffie, cupjes, Senseo – zit qua filtering een beetje tussenin. Maar hoe je de koffie ook drinkt, zegt Kampman: “Je moet ook weer niet overdrijven qua hoeveelheid kopjes koffie. In veel studies zien we de gezondheidswinst tot ongeveer vier à vijf koppen per dag. Als je daarboven komt, en zeker als je boven de zeven koppen per dag komt, zien we het risico weer toenemen.”
Joost Leopold, eigenaar van De Koffieschool, een kennisinstituut waar trainingen over koffie worden gegeven, herkent dat filterkoffie een wat suffig imago van zich af moet schudden, maar daar wonderwel in slaagt. “De nieuwe generatie koffiedrinkers ontdekt dat echt.” Goed nieuws volgens hem, want als mensen een koffie in de horeca bestellen, krijgen ze vaak een espresso met veel water, zegt Leopold. “Een lange koffie uit het espressoapparaat,” noemt Leopold dat. Filterkoffie is dan milder en minder waterig. “En je hebt de kans dat je toch mooie zoete bitters krijgt. De smaak is beter, de intensiteit is beter en het mondgevoel is beter.”
Lauwe, straffe bakken
In het verleden ging er heel veel mis met de filterkoffie, zegt Leopold, vandaar dat veel mensen ten onrechte blijven hangen in sferen van lauwe, straffe bakken en samentrekkende kaken. Voor wie echt lekker filterkoffie wil proberen, heeft hij drie belangrijke tips. Één: maal de koffiebonen vlak voordat je ze gebruikt. “Je krijgt nooit een mooie, lekkere complexiteit uit oude koffie.” Voor een espresso zijn de gemalen bonen één minuut houdbaar, legt hij uit. Voor filterkoffie is dat maximaal een kwartier. De snelfiltermaling uit de supermarkt zou elke koffieliefhebber moeten mijden. Twee: het water. Gebruik water met exact de goede waterhardheid, namelijk tussen de drie en zes in zogeheten ‘Duitse graden’. In Amsterdam schommelt de waterhardheid van het kraanwater tussen de 6 en 10, veel te hard dus. “Zacht water geeft weinig bitters in de koffie. Heel hard water geeft weinig zuren in de koffie. We willen juist een mooi zuur en bitter proeven.” Kraanwater combineren met Spa Blauw helpt al. Drie: de boon zelf, al spreekt die voor zich: “Kies de juiste koffie voor de juiste smaak.”
Kampman is zelf, gemotiveerd door de gezondheidsvoordelen, geswitcht naar de filtervariant. “Als je met verschillende soorten koffie gaat experimenteren, kom je erachter dat er veel verschil in filterkoffie zit. Maar het kan écht lekker zijn.”
️
